Các tuyến du lịch sinh thái giờ đây không xâm lấn vùng lõi rừng, mà chủ yếu tập trung ở khu vực ven biển, ranh giới đệm. Khách có thể thám hiểm qua rừng Kim Giao, đạp xe xuyên vườn quốc gia, hoặc ngắm voọc từ xa qua ống nhòm chuyên dụng. Tất cả đều trong quy định nghiêm ngặt của Vườn quốc gia Cát Bà và Ban quản lý Vịnh Hạ Long.

Những sáng kiến cộng đồng như “Làng không rác” ở xã Trân Châu, “Hành trình xanh cùng ngư dân” tại làng Việt Hải… đã biến cư dân địa phương thành người gác cổng tự nhiên của di sản.

Không chỉ thiên nhiên, văn hóa bản địa cũng được gìn giữ khéo léo. Các lễ hội cá Ông, lễ cầu ngư, hát đúm, hát chèo đường biển được phục dựng, trở thành điểm nhấn trong sản phẩm du lịch văn hóa biển đảo.

Du khách quốc tế đến đây không chỉ ngắm cảnh, mà còn được sống trong nhịp đời của người dân vạn chài, nơi mỗi câu hát, mỗi món ăn đều mang vị mặn của biển và hơi thở của di sản.

Giữ gìn di sản không còn là khái niệm xa vời, mà là hành động cụ thể: bớt một chai nhựa, dọn một túi rác, chọn một tour sinh thái, hay đơn giản là đi chậm lại để lắng nghe tiếng biển.

Khi du khách đến Hạ Long – Cát Bà không chỉ để nhìn, mà để cảm, để sống cùng thiên nhiên, khi mỗi trải nghiệm đều gắn với trách nhiệm và sự trân trọng, di sản sẽ không còn là cảnh quan để ngắm, mà là nguồn sống để gìn giữ. Và đó chính là cách mà “viên ngọc xanh” của Bắc Bộ, đang lặng lẽ khẳng định chỗ đứng của mình trên bản đồ du lịch bền vững toàn cầu.